KOCAELİ’ne atandığı 7 Haziran 2010’dan buyana eğitim, sağlık ve çevreye özel ilgi gösteren Vali Ercan Topaca’nın yeni gündemi, “limanlar”.

Vali Topaca, hafta sonu Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün ve Başkan İbrahim Karaosmanoğlu ile bir araya gelerek Kocaeli’ndeki 34 liman hakkında önemli açıklamalar yaptı.

Önümüzdeki günlerde Bakan, Vali, Başkan Körfez’de limanı bulunan sanayici ve iş adamlarıyla buluşacak, limanların sorunlarını ilk ağızdan dinleyecek.

Son olarak, limanlarla ilgili bakanlıkların, kurumların üst düzey yöneticilerini, genel müdürlerini konuk edecekler.

134.6 milyar dolara ulaşan toplam ihracatın 12.6 milyar dolarını karşılayan ve  İstanbul’dan sonra ikinci sırada yer alan Kocaeli’nin limanlarının masaya yatırılması, yapılacak kapasite artırımlarının disiplin altına alınması sevindirici.

Vali Topaca gündemine aldığı limanlarla ilgili bilgileri Bakan Ergün ve Başkan Karaosmanoğlu ile paylaşırken limanların iç içe olmasından kaynaklanan çevre ve deniz kirliliğine neden olan sorunları giderecek önerileri de anlattı.

Limanlarla ilgili ilk kez böylesi detaylı bir çalışma başlatan, sadece bugünü değil gelecek 50 yılı masaya yatıran Vali Topaca’yı, çalışmayı sahiplenen Bakan Nihat Ergün ve Başkan Karaosmanoğlu’nu kutluyorum.

YÜZDE 43 KAPASİTEYLE ÇALIŞIYOR

Bir taraftan kahvemi yudumluyor bir taraftan da Sayın Vali’nin anlattıklarını dinliyorum.

Zira yıllarca limanların gelişigüzel doldurulmasına göz yumulmuş, ulaşım alt yapısı giderilmemiş, yeterli TIR parkı düşünülmemiş, düşük kapasiteyle çalışmasına seyirci kalınmıştı.

İlk kez Vali Topaca tarafından yaptırılan limanlarla ilgili ciddi, verilere dayalı bir çalışmaya tanık oldum.

Limanların tam kapasite ile çalıştığını bilirdim, meğer öyle değilmiş. Sayın Vali’den, Yılport, Evyap, TCDD Derince, Limaş limanlarının 2011 yılı konteynır kapasitesinin 1.205.000 olmasına rağmen doluluk oranının (konteynır sayısının) 517.226 olduğunu öğrenince yanıldığımı anladım.

İşte limanlarda gerçekleşen konteynır rakamları; Yılport’da yüzde 51, Evyap’ta yüzde 47, TCDD Derince’de yüzde 4, Limaş’ta yüzde 1.

Özellikle 35.000 konteynır kapasiteli TCDD Derince Limanında 2011 yılında sadece 1.512 konteynırın işlem görmesi dikkatimi çekti.

Önümüzdeki süreçte Derince Limanı özelleştirilirse şaşmam, aksine doğru iş yapılmış olduğunu düşünürüm.

Vali Topaca ile konuşurken, 2010 yılında Türkiye limanlarına uğrayan 74.115 geminin 11.108’i, 2011 yılında 75.134 geminin 10.669’unun Kocaeli limanlarına uğradığını öğrendim.

2011 yılında Türkiye’de tüm limanlardan yapılan toplam 363.360.736 Ton yükün depolanmasının ve yer değiştirmesinin sadece yüzde 15.14’ü Kocaeli limanlarından yapılıyormuş.

LİMANLARIN SORUNLARI

Vali Topaca, liman yatırımlarının bölge ve ülke ihtiyaçlarıyla stratejisine göre yapılmadığını anlatırken bakınız neler dedi, “Genel liman politikamız yok. Kıyı ve liman master planımız yok. Dolgu standartı yok. tesisleri iç içe ve dağınık bir yapıya sahip. İskele boyları, depolama alanları yeterli olmadığı için düşük kapasiteyle çalışıyor. Liman yatırımlarında bürokratik uygulamalar ağır işliyor ve kurumların yaklaşımları farklı.”

Limanların orta ve düşük kapasiteyle çalışmasının en önemli nedenlerinden birinin de ulaşım olduğunu biliyordum ama Vali Topaca’nın anlattıkları kadar ciddi olduğuna ihtimal vermiyordum.

Limanların otoyol, demiryolu, D-100 Karayoluna yeterli bağlantısı olmadığı gibi mevcut yollar mahalle aralarından geçiyor.

Daha önemlisi, mevcut limanların bugünkü ulaşım alt yapısıyla Kuzey Marmara ve Körfez Geçiş Otoyoluyla bağlantı kurması zorun ötesinde imkansız.

Limanlarda dikkat çeken bir başka sorun da yeterli TIR parkının bulunmaması.

LİMANLAR VE YÜK CİNSLERİ

Kocaeli’ndeki 34 limandan 20’si (Çolakoğlu, Altınnel, Aslan Çimento Shell, Koruma, Çolakoğlu, Altınnel, Ford, Petline, Opay, Aygaz, Gübretaş, Milangaz, Habaş, Tüpraş, Turkuaz, İgsaş) kendi tesislerine hizmet veriyor, 14’ü (Limaş, Auport, Poliport, Yılport, Solventaş, Kroman Çelik, Belde, Aktaş, Diler, Nuh, Evyap, Rota, TCDD Derince) liman işletmeciliği yapıyor.

İşte 34 limanın ilçelere dağılımı ve limanlarda yapılan işler;

KÖRFEZ (14): Tüpraş (Petrol ve türevleri), Diler Demir-Çelik (Kuru ve dökme yük), Nuh Çimento (Kuru ve dökme yük), Rota (Kuru ve dökme yük), Evyap (Kimyasal madde, Roro, konteynır), Gübretaş (Kuru ve dökme yük), Kırlangıç İskelesi (Kimyasal madde), Turkuaz (Petrol ve türevleri), Aygaz (LPG/LNG), Habaş (LPG/LNG), Milangaz (LPG/LNG), Opay (Petrol ve türevleri), Pet-Line (Petrol ve türevleri), İstanbul Gübre (Kuru yük).

DİLOVASI (10): Çolakoğlu (Kuru ve dökme yük), Yılport (Petrol ve türevleri, kuru yük, Roro, konteynır), Poliport (Kimyasal madde, kuru yük), Altıntel (Petrol ve türevleri, kimyasal madde, kuru yük), Solventaş (Petrol ve türevleri, kimyasal madde), İstanbul Demir-Çelik (Kuru ve dökme yük), Kroman Demir-Çelik (Kuru ve dökme yük), Total (Petrol ve türevleri), Karayolları (Petrol ve türevleri), Belde (Roro, konteynır).

DERİNCE (4): Koruma (Kimyasal madde), Petrol Ofisi (Petrol ve türevleri), Shell (Petrol ve türevleri), TCDD (Kuru yük, Roro, konteynır).

BAŞİSKELE (2): Limaş (Kimyasal madde), Autoport (Kuru yük, Roro, konteynır).

GÖLCÜK (1): Ford (Roro, konteynır).

İZMİT (1): Aktaş (Kimyasal madde).

GEBZE (1): Camsan (Kuru ve dökme yük).

DARICA (1): Aslan Çimento (Kuru ve dökme yük).