SADECE çağdaş Amerikan edebiyatının değil, dünyanın da en önemli yazarlarından biri olan Paul Auster, “Hapiste yatan yazar ve gazeteciler yüzünden Türkiye ve Çin'e gelmeyi reddediyorum” diyerek, geçtiğimiz hafta ilginç bir polemik başlatmıştı.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın cevabı hemen hazırdı tabi: "Biz sana çok muhtaçtık. Aman gel, ne olur gel. Gelsen ne olur, gelmesen ne olur ya! Türkiye irtifa mı kaybeder. Sen ne cahil bir adamsın."
*****
Belki konu bayatladı ama, Başbakan Erdoğan'ın koca bir yazara cahil demesine anlam vermek mümkün değil.
Ancak bence Erdoğan, kendi halkına baksa iyi olur.
Bu konuda, Demokrat Eğitimciler Sendikası’nın ‘Okuma Alışkanlığı’ önceki gün açıkladığı rapor, Türkiye’nin kitap ve okuma kültüründe sınıfta kaldığını gözler önüne sermesinin yanı sıra, Başbakan Erdoğan'a da aslında çok güzel bir cevap.
*****
Çünkü rapora göre, Türkiye’de kitap, genel ihtiyaç maddeleri sıralamasında 235’inci sırada yer alıyor. Türkiye’de okunan kitaplar genellikle ‘siyaset, aşk, cinsellik’ konularını işliyor.
10 yılda 1 kitap Türk halkı, kitap okumaya yılda yalnızca 6 saat ayırıyor.
Türkiye, kitap okuma konusunda çoğu Afrika ülkelerinin gerisinde kalmış durumda. Japonya’da toplumun yüzde 14’ü, Amerika’da yüzde 12’si, İngiltere ve Fransa’da yüzde 21’i düzenli kitap okurken, Türkiye’de yalnızca 1000’de 1 kişi kitap okuyor.
Bir Japon yılda ortalama 25, bir İsviçreli yılda ortalama 10, bir Fransız yılda ortalama 7, bir Türk ise 10 yılda ancak 1 kitap okuyor.
*****
Raporu hazırlayan Demokrat Eğitimciler Sendikası’nın Genel Başkanı Gürkan Avcı, raporun detaylarına ilişkin şu bilgileri veriyor:
"2007 yılı rakamlarına göre, Türkiye’deki kütüphanelerde 13 milyon kitap olmasına karşılık, Bulgaristan’da 46 milyon, Rusya’da 739 milyon, Almanya’daki kütüphanelerde 104 milyon kitap mevcut.
Türkiye’de kütüphanelere kayıtlı üye sayısı 493 bin 500 iken, İran’da 7 milyon, Fransa’da 16 milyon, İngiltere’de 35 milyon kütüphane üyesi bulunuyor.
95 kişiye bir kahvehane Almanya’da 7 bin 500 kişiye 1 kütüphane düşerken Türkiye’de 68 bin 500 kişiye 1 halk kütüphanesi düşmektedir.
Öte yandan Türkiye’de 95 kişiye bir kahvehane düşüyor.
Almanya’da halk kütüphanelerinde çalışan kütüphaneci sayısı 8 bin 337, Fransa’da 7 bin 88, İngiltere’de 6 bin 978, İspanya’da 3 bin 794, Türkiye’de sadece 333 kişidir."
*****
Demek ki neymiş?
Başbakan Erdoğan, Paul Auster'e cevap vereceğine, önce kendi halkına bakacak.