TARİH 25.09.2017 SAAT 23:30:49

14.04.2017 Cuma - 16:30

AİLE planlaması bireylerin ve çiftlerin istedikleri zamanda, bakabilecekleri sayıda çocuk sahibi olmalarıdır. Aile planlaması bireyler ya da eşlerin istenmeyen gebeliklerden sakınmalarına, iki doğum arasındaki süreyi düzenlemelerine, yaş ve sosyoekonomik durumlarını göze alarak ne zaman ve ne kadar çocuk sahibi olacaklarına karar vermelerine, çocuğu olmayan eşlerin çocuk sahibi olmalarına yardım eden uygulamaların tümüdür.

Kontrol yöntemleri

Kadınlara yönelik en sık kullanılan yöntemler gebeliği önleyici haplar ve rahim içi spiraldir. Ancak bunların dışında iğne, diyafram, erkek sperm hücrelerini öldüren tablet ve fitiller ile kadının tüplerinin bağlanması yöntemleri de doğum kontrolde etkili yöntemler arasındadır.

Haplar

Haplar, kadınlık hormonları içermektedir. Her gün düzenli olarak ağızdan alındığında, yumurtanın oluşumunu engeller. Ayrıca, rahim ağzındaki salgıların akışkanlığını azaltarak spermin geçip rahme ulaşmasını önler. Oldukça etkili bir yöntemdir ancak her gün aynı zamanda unutulmadan alınmalıdır. Kadın hapı almayı unutursa, gebe kalma tehlikesi vardır. Daha önce hiç gebe kalmamış kadınların rahatlıkla kullanabileceği bir yöntemdir. Sanıldığı gibi uzun süre bile kullanılsa kısırlık gibi bir yan etkisi yoktur.

İğneler

İğneler, hormon içerir. Aylık ve 3 ayda bir yapılan iki türü vardır. Yapıldıktan sonra kana yavaş yavaş hormon salınır. Hapa benzer şekilde yumurtanın oluşumunu engeller. Ayrıca rahim ağzındaki salgıları akışkanlığını azaltarak spermin rahme ulaşmasını önler. Daha önce hiç gebe kalmamış kadınlar da rahatlıkla kullanabilir. Kullanımı sırasında ilk aylarda düzensiz kanamalar rahatsız edici olabilir. Koruyuculuğu yüzde 98 civarındadır.

Rahim içi araç

Rahim içi araç, esnek materyalden yapılmıştır. Rahim içine yerleştirildikten hemen sonra etkisi başlar ve 10 yıl boyunca etkilidir. RİA, spermlerin kadının tüplerine ulaşmasını engeller. Çıkarıldıktan hemen sonra doğurganlık geri döner. Daha önce hiç gebe kalmamış kadınlar, eğer birden fazla kişi ile cinsel ilişki kurmuyorsa kullanabilir, yine de ilk seçenek olarak tercih edilmez. Üzerinde hiçbir katı maddesi olmayanlar, hormonlular ve bakır içerenler gibi RİA’nın çeşitleri bulunmaktadır.

Diyafram

Rahim ağzına yerleştirilen ince plastikten yapılmış bir kapaktır. Spermlerin rahme geçişini engelleyerek gebelikten korur. Kadın, her cinsel ilişki öncesinde diyaframı kendi yerleştirir, cinsel ilişki sonrasında ise çıkarır.

Tablet ve fitiller

Erkek sperm hücrelerini öldüren tablet ve fitiller, gebeliği önlemek için cinsel ilişkiden önce kadın tarafından vajenin içine yerleştirilir, bunlar spermleri rahme ulaşmadan öldürür ve yumurtayı dölleyemez hale getirirler.

Tüp bağlamak

Kalıcı ve geri dönüşü olmayan bir yöntemdir. En etkili gebeliği önleyici yöntemlerden biridir. Artık daha fazla çocuk sahibi olmak istemeyen çiftler için uygundur. Eşin rızası gereklidir. Tüpler, sadece yumurtalık ve rahim arasında köprü görevi yaptığı için tüplerin bağlanmasının gebeliğin engellenmesinden başka hiçbir etkisi yoktur.
Cilt altı implantlar

Bugüne kadar dünyada implant olarak çeşitli progesteron preparatları kullanılmıştır. Bu yöntemle kolun iç kısmına, cilt altına hormon salgılayan kapsül yerleştirilir. Başarısızlık oranı düşüktür. En önemli avantajı, yöntemi kullanan kadının implant bir defa yerleştirildikten sonra yöntem için herhangi bir çaba göstermemesidir. Etki süresi 5 yıldır. Vücutta sıvı toplanması, memelerde hassasiyet, kilo artışı, düzensiz adet kanamaları gibi yan etkileri olabilir.

Ertesi gün hapları

Bir doğum kontrol yöntemi değildir, korunmasız cinsel ilişkiden sonra veya tecavüze bağlı gebelikler gibi kesinlikler istenmeyen gebeliklerin yerleşmesinden önce önlenmesidir. İlk 72 saat içerisinde alınması makbuldür. Mide bulantısı, kusma ve memelerde hassasiyet gibi yan etkiler görülebilir.

Erkek yöntemleri

Erkek doğum kontrol yöntemlerinin başlıcaları ise kondom ve vazektomi denilen erkeğin sperm kanallarının bağlanmasıdır.

Kondom, erkeklerin kullandığı gebeliği önleyici yöntemlerden biridir. Penis ile vajen arasında bir engel oluşturarak spermlerin geçişini önler.

Erkeğin kanallarının bağlanması, çiftlerin gebelikten korunmak için kullanabileceği diğer kalıcı ve geri dönüşü olmayan yöntemdir. En etkili gebeliği önleyici yöntemlerden biridir. Artık daha fazla çocuk sahibi olmak istemeyen çiftler için uygundur. Eşin rızası gereklidir. Aynı şekilde kanallar, sadece testisler ve meni kesesi arasında köprü görevi yaptığı için kanalların bağlanmasının boşalan sıvıda spermlerin olmamasından ve gebeliği engellenmesinden başka hiçbir etkisi yoktur.

Kısa süren bir işlem ile her iki kanal bağlanır. Böylelikle, spermlerin kanallardan geçerek meni kesesine gelmesi engellenmiş olur. Kanallarının bağlanması, erkeğin hastanede yatmasını gerektirmeyen basit bir operasyondur.

Bunların dışında geri çekme, takvim metodu ve ilişki sonrası vajina yıkanması geleneksel yaygın kullanılan ancak gebelik riski en fazla olan yöntemlerdir. Bu yöntemlerden ülkemizde en sık kullanılanı geri çekmedir ve ne yazık ki en doğru uygulanan şeklinde bile başarı oranı yüzde 9-15 oranındadır.

Paylaş

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.