Advert Advert Advert Advert
Advert Advert Advert
Advert Advert
TARİH 06.07.2020 SAAT 22:38:38
Advert
Advert Advert
 
Mevlüt SOYSAL

İvme eğrisi çizmeden gerçek foroğrafı göremeyiz

İSTATİSTİĞE meraklı bir mühendis olarak bu süreçte fazlaca değerli bulduğun bir kelime var:

“İvme…”

Anlamı şu: “Devinim durumunda bulunan bir nesnenin sonsuz küçük bir zaman içinde hızında oluşan artışın bu zamana oranı.”

Daha kısası, hareket eden bir cismin birim zamanda meydana gelen hız değişimi…

Bir cismin ivmesini belirleyebilmemiz için iki veriye ihtiyacımız var: Hız ve zaman…

Pek hesaba katılmıyor ama bu koronavirüs günlerinde tehlikenin ne boyutta olduğunu bizlere açıklayacak en önemli veri, işte bu ivme…

İvme yükseliyorsa, tehlike büyüktür.

İvme yükselmiyorsa ya da küçük yükseliş gösteriyorsa, durum kontrol altındadır.

***

Peki, Türkiye’de durum ne?

Yani, bir gün 3 vaka varken öbür gün 10, bir diğer gün 13, sonraki gün 18 vakaya ulaşılıyor mu?

Test sayısı arttıkça vaka sayısı artıyor mu?

Bakınız son bir haftayı ele alalım…

27 Mart’ta vaka sayısı 2 bin 69…

Peki, 2 Nisan?

2 bin 786…

Bu 7 günlük sürede test sayısında belirgin bir artış olmasına rağmen vaka sayısında bir fırlama yok.

***

Grafiği siz de çizebilirsiniz.

Bir kağıt alın yukarıdan aşağıya bir çizgi çekin. Her bir santimetre bir vakayı göstersin. Çizginin bittiği yerde de yatay bir çizgi oluşturun. Ona da her bir santimetrede bir günleri yazın. Sonra, her gün için vaka sayısının yerini dik çizgide bulun. Her günün üzerine bir nokta koyun ve noktaları birleştirin.

Ortaya, yukarıya doğru küçük bir eğim çıkacak, hatta bazı yerlerde bu eğim aşağıya doğru olacaktır. Buralar da ivmenin düştüğünü gösterecektir.

***

Bakınız, sizlere yanlış grafik gösterdiklerinde “Eyvah!” diyorsunuz. Nitekim çok normal…

Çünkü gördüğünüz grafiklerde birim zamanındaki hız değil, birim zamandaki artışın toplam zamanlardaki hıza eklenişi var.

Bu, ivmeyi vermez.

Yani, bir virüsün kartopuna dönüşüp dönüşmediği, bir olanın diğer gün 2 olduğunu o grafik göstermez. O grefik eklenerek büyür. Oysaki artışı birim zaman gösterir.

Lütfen, ivmesel grafiği bulun!

Bulamıyorsanız, kendiniz yapın!

***

Peki, ivme neden önemli?

Çünkü koronavirüsten korkmamızın en önemli sebebi, yayılım… Yani, çok kısa sürede enfekte insan sayısını artırması…

Peki, Türkiye’de dramatik bir artış gösteriyor mu?

Hayır!

Yapılan test sayısına göre vaka oranını bulduğumuzda, son bir haftada birbirine yakın sonuçlar çıkıyor.

Yani, test yapılan her 100 kişinin ortalama 15’inde Covid-19 vakası tespit ediliyor. Yani, insanlar enfekte oldukları düşüncesiyle hastaneye gidiyorlar ve Covid-19 olduklarını düşünen insanların hep yüzde 15-20’sinde bu vaka çıkıyor.

Artışın olmaması, benim için umut verici bir gelişmedir.

Çünkü ivmenin yükselmemesi demek, sağlık sistemimizin süreci yönetme kapasitesinin bir süre daha olacağı anlamına gelmektedir.

Aksini düşünün…

Vaka sayılarının sürekli yükseldiğini…

İvmenin dramatik bir şekilde arttığını…

İşte o zaman, hastane önlerinde nefes nefese test bekleyen insanları görürüz.

Bunu görmemek için;

Bunu yaşamamak için;

Elimizden geldiğince evimizde kalmalıyız.

***

Hülasa… Bizleri umutsuzluğa sürüklememesi gereken bir ivmesel yükseliş var… Bir gündeki vaka sayıları neredeyse yatay bir eğri oluşturmuş durumda…

Sağlık Bakanlığı’ndan ricam;

Bizlere daha çok bu grafiği göstersinler…

Çünkü doğru olan bu!

Ekleme ile oluşturulan grafik sağlıklı değildir.

 

 

Ölüm oranındaki artış!

TELEVİZYONLAR Covid-19’u yorumlayan gazetecilerle dolu ya… Hemen herkes bir şeyler söylüyor…

Örneğin, ölüm oranı hesabı yaparlarken günlük test sayısından gidenleri görüyorum.

Diyorlar ki:

17 bin test yapılmış… 60 kişi ölmüş…

Sonra bir oranlama yapıp, “Şöyle bir ölüm hızı var” diyorlar.

Büyük yanlış!

Ölüm hızı böyle belirlenmez.

Çünkü örneğin, ölenlerin hepsi, farklı farklı tarihlerde hastaneye yatırılmış… Ölenlerin hepsi, farklı farklı tarihlerde enfekte olmuş…

5 gün önce yoğun bakıma kaldırılan bir hastayı, öldüğü gün yapılan test sayısı üzerinden oranlarsanız, bilimsellikten uzak bir sonuç çıkar.

Peki, doğrusu nedir?

Toplam vaka sayıları ve toplam ölüm sayıları üzerinden gerçek bulunur.

Sağlık Bakanlığı her gün toplamları sunuyor.

***

Örneğin 3 Nisan’da bu oran yüzde 2’ydi…

2 Nisan’da ise yüzde 1,96…

31 Mart, 1,58…

29 Mart, 1,42…

***

Türkiye için “kırmızı alarm” veren nokta işte burası…

Toplam vaka içerisindeki ölüm oranının artması…

Evimizde kalalım…

Virüsü yaymayalım…

Bu oranı düşürmek de bizim elimizde…

Sağlık sistemi güçlü işlerse, ölüm oranı ivmesi artmaz!

 

 

Bu yasağın en büyük faydası Kocaeli’ye

BİRKAÇ gün önceki yazımda şu ifadeleri kullanmıştım:

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın vaka sayılarını il il açıklamasının ardından, yalnızca nüfus yoğunluğu değil, bununla beraber İstanbul’a yakınlık ya da İstanbul’la iç içe olmanın da Kocaeli için büyük problem yaratacağı düşüncesine kapıldım.

Çünkü Marmara’nın doğusunu oluşturan İstanbul ve Kocaeli özellikle iş hayatı bakımından “tek bir kent”gibi…

Gebze’deki vatandaş servise biniyor ve İstanbul’a gidiyor. Çayırova’dakiler alışverişlerini İstanbul’dan yapıyor. Kocaeli’deki fabrikasına gelen CEO, İstanbul’dan yola çıkıyor.

Bu iç içeliğin Kocaeli çok faydasını gördü;

Fakat bu aşamada zararını görecek.

Çünkü İstanbul’dan virüs ithal edeceğiz.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tarafından açıklanan tedbirler elbette ki önemli…

Şehirler arası yolculuklara sınırlama getirilmesi…

Şehirlerin giriş ve çıkışlarında vatandaşlara ateş kontrolü yapılması…

Fakat yeterli mi?

Bu virüsü taşıyanların üçte birinde hiç belirti görülmediği, ciddi bir bölümünde ateşe rastlanmadığı ortada iken;

Bu tedbirler virüs taşımanın önüne geçer mi?

Güç!

Çok güç!

***

Ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı son basın toplantısında büyükşehirlere giriş çıkışlara yasak getirildiğini duyurdu.

Bu yasağın en büyük faydası Kocaeli’yedir.

Çünkü böylelikle İstanbul’dan virüs almayacağız.

 

 

 

Büyükşehir ve maske 

DÜN gündüz saatlerinde gazetemizde bir haber çıktı:

“Kent genelinde koronavirüse (Covid-19) karşı amansız bir mücadele veren Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, hem sağlık çalışanlarının hem de kendi personelinin sağlığını korumak için 19 merkezde maske ve tulum üretiyor. Üretim yapılan yerlerden biri olan Gülen Yüzler’i ziyaret eden Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Balamir Gündoğdu, çalışmaları yerinde inceledi.Sosyal mesafe korunarak gerçekleşen ziyarette Genel Sekreter Gündoğdu, ‘Toplam 19 merkezimizde 200’e yakın çalışma arkadaşımız, sağlık çalışanları ve kendi personelimiz için günlük 17 bin tane maske ve 200 tane tulum üretiyorlar’ dedi.”

Akşamında ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, toplu alanlar için maske zorunluğu geldiğini yaptığı basın toplantısında açıkladı.

Peki, Büyükşehir Belediyesi, maske konusunda bu çalışmayı neden kamuoyuna hızlıca sundu?

Çünkü Dünya Sağlık Örgütü, maske ile ilgili yeni bir duyuru yapmıştı; bu zamana kadar “Maske takın” demeyen örgüt, bu defa “maske takılması” yönünde görüş sunmuştu.

Ve ardından Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, sonra da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, toplu alanlarda maske takılacağını açıkladı.

Kocaeli Büyükşehir ise bu yöndeki adımları çoktan atmıştı.

Tebrikler…

Bu süreçte en önemlisi, hızlı organize olmak…

Büyükşehir, bunu başarıyor.

 

 

 

 

 

 

Demokratkocaeli:
Yorumlar
Adınız :
Yorumunuz :
Güvenlik : Captcha
Değiştir  
Toplam 0 yorum.
Diğer Mevlüt SOYSAL yazıları
Anket
VEFATLARIMIZ
Dolar
DOLAR
6.8693 TL 6.8419 TL
Euro
EURO
7.7611 TL 7.7302 TL

Demokrat Kocaeli Gazetesi yılların verdiği tecrübe ile Kocaeli haber konusunda uzmanlaşmış bir ekibe sahiptir. Kocaeli Gazetesi olarak Kocaeli ve ilçelerine basılı yayın hizmetimiz ile Kocaeli Yerel Gazeteleri arasında yerini almaktadır. Demokrat Kocaeli Gazetesi olarak Son Dakika Kocaeli Haberleri ulaştırmak için gece gündüz 7 gün 24 saat çalışan bir ekiple hizmetinizdeyiz. Kocaeli'de olan olayları anında aktarmak sizi bilgilendirmek bizim için önemli. Gazetecilik mesleğinin zorluğunun farkındayız ve Gazetecilik mesleğini severek yapmaktayız. Kocaeli Yerel Gazeteler arasında önceliğimiz sizlere daha iyi ve daha hızlı kocaeli haber hizmeti sunmaktır.

ANIT MEDYA